Mikroflora jelitowa na straży odporności

Większość z nas pamięta, aby po antybiotykoterapii, uzupełnić mikroflorę jelitową np. stosując suplementy. Na tym często kończy się nasza wiedza i pamięć o prozdrowotnych bakteriach. Dobrze jednak wiedzieć, że odpowiedni stan jelit wpływa także na odporność i zmniejsza ryzyko infekcji.
Jak w jelitach budowana jest odporność

Na stan mikroflory jelitowej mamy wpływ już od narodzin. Podczas porodu naturalnego drobnoustroje są przekazywane z łona matki do dziecka. Również poprzez karmienie piersią niemowlę otrzymuję pożyteczne bakterie kształtujące jego odporność.
Mikroflora jelitowa jest niezwykle ważna w odparciu ataku patogenów. Podczas spożywania posiłków do naszego przewodu pokarmowego przedostają się zanieczyszczenie oraz patogeny ze środowiska. Część zostaje zniszczona przez soki żołądkowe, ale te, które przetrwają, przechodzą do jelit. Tam natrafiają na mikrobiotę jelitową. Pożyteczne bakterie w naszym organizmie „konkurują” o środowisko z bakteriami patogennymi, innymi słowy nie pozostawiają miejsca na rozrost złej mikroflory. Wydzielają ponadto przeciwciała, które niszczą patogeny. W ścianie jelit są aktywowane różne składowe systemu immunologicznego np. limfocyty. Limfocyty te działają w całym organizmie w obrębie błon śluzowych. W jelitach za sprawą bakterii następuje synteza ważnych witamin, do których należą biotyna, tiamina, kwas foliowy oraz witamina K. Istotną rolą jest także usuwanie toksyn i kancerogenów. Dysbioza jelitowa może także być związana z chorobami autoimmunologicznymi, cukrzycą, otyłością i wpływa na dobrostan psychiczny (oś jelito-mózg).
Wsparcie jelit
Zgodnie z hasłem lepiej zapobiegać niż leczyć, dobrze jest zadbać za stan naszych jelit. W tym celu należy spożywać naturalne produkty fermentowane takie jak: kiszona kapusta, kefiry, jogurty, zakwas z buraka, fermentowane produkty sojowe (natto, tempeh). Można także wesprzeć się płynnymi napojami probiotycznymi – Vita Biosa (ekologiczny eliksir probiotyczny składający się z 19 sfermentowanych ziół) lub Joy Day. Ponadto na rynku znajduje się wiele preparatów z bakteriami probiotycznymi w kapsułkach.
Jest to także bardzo wygodny sposób na zadbanie o jelita w podróży i nie tylko. Aby zapewnić odpowiednie wsparcie do wzrostu bakterii jelitowych, niezbędne są prebiotyki, które są pożywką dla bakterii. Funkcje prebiotyczne spełnia błonnik pokarmowy. Znajdziemy go w świeżych lub suszonych owocach i warzywach, pełnoziarnistych produktach zbożowych. Połączenie probiotyków i prebiotyków znajdziemy w preparacie Regulobon Ojca Grzegorza. W przywróceniu szczelności bariery jelitowej bardzo pomocne jest Colostrum (np. Colostrum Genactive), a także glutamina.
Antybiotyki

Niestety mimo rosnącej świadomości pacjentów i lekarzy nadal w Polsce stosuje się za dużo antybiotyków. Jak podają eksperci: nawet co piąty antybiotyk przepisywany jest niepotrzebnie. Niestety niesie do za sobą duże ryzyko. Nadużywanie antybiotyków może prowadzić do powstawania szczepów bakterii odpornych na antybiotyki, przez co maleje ich skuteczność z naprawdę groźnymi chorobami. Jest to szczególnie niebezpieczne dla dzieci, ponieważ prowadzi do oporności na antybiotyki. Musimy także pamiętać, że antybiotyki nie działają na wirusy, także nie dość, że nie wyleczą nas w tym przypadku z choroby, to jeszcze zniszczą bytujące korzystne bakterie.
Naturalne antybiotyki

Na szczęście natura wyposażyła nas w mnóstwo naturalnych antybiotyków. Przeważającą korzyścią ich stosowania jest to, że bakterie nie mogą się na nie uodpornić. Naturalne składniki mają tak dużo substancji aktywnych, że bakterią jest trudniej wytworzyć „mechanizm obronny”.
Dodatkowo składniki te nie tylko niszczą bakterie, ale także wirusy oraz grzyby, więc z powodzeniem mogą być stosowane w przeziębieniu, grypie, a także candydozie. Do skutecznych środków hamujących bakterie, wirusy i grzyby należą: olejek oregano, liść oliwny, wyciąg z czosnku, ekstrakt z grejpfruta, propolis. Silnym działaniem przeciwwirusowym charakteryzuje się także jeżówka purpurowa oraz jeżówka blada. Naturalne składniki nie sieją spustoszenia w naszych jelitach, tak jak robią to syntetyczne antybiotyki.
Aby zachować zdrowie jelit, należy:
• stosować zrównoważoną dietę bogatą w błonnik pokarmowy;
• dostarczać do organizmu pożyteczne bakterie (fermentowane produkty, suplementy);
• nie stosować antybiotyków, leków NLPZ (niesteroidowych leków przeciwzapalnych) oraz inhibitorów pompy protonowej, jeśli to nie jest konieczne
• prowadzić aktywny tryb życia
• nie stosować używek
• unikać stresu.

W przypadku częstych zachorowań u dorosłych i dzieci warto wprowadzić suplementy bakterii probiotycznych.
BIBLIOGRAFIA: Polacy biorą za dużo antybiotyków. A pandemia pogorszyła sytuację – Rzecznik Praw Dziecka (brpd.gov.pl) Od jelit do odporności. Jak jelita i bariera jelitowa wpływają na nasz – Genactiv Mikrobiota jelitowa – co warto o niej wiedzieć? I jak o nią dbać? | AnMa Centrum Dietetyki Czym jest mikrobiota jelitowa? Diagnostyka dysbiozy jelitowej (alablaboratoria.pl) Odporność a zdrowy układ pokarmowy - rola mikroflory jelitowej - informacje podstawowe (gomedi.pl)

Mikroflora jelitowa na straży odporności

Większość z nas pamięta, aby po antybiotykoterapii uzupełnić mikroflorę jelitową np. stosując suplementy. Na tym często kończy się nasza wiedza o prozdrowotnych bakteriach. Warto jednak wiedzieć, że odpowiedni stan jelit wpływa także na odporność i zmniejsza ryzyko infekcji.

Jak w jelitach budowana jest odporność?

Na stan mikroflory jelitowej mamy wpływ już od narodzin. Podczas porodu naturalnego drobnoustroje są przekazywane z łona matki do dziecka. Również poprzez karmienie piersią niemowlę otrzymuje pożyteczne bakterie kształtujące jego odporność.

Mikroflora jelitowa jest niezwykle ważna w odparciu ataku patogenów. Podczas spożywania posiłków do przewodu pokarmowego przedostają się zanieczyszczenia oraz patogeny ze środowiska. Część zostaje zniszczona przez soki żołądkowe, ale te które przetrwają, przechodzą do jelit – gdzie natrafiają na mikrobiotę jelitową.

Pożyteczne bakterie „konkurują” o środowisko z bakteriami patogennymi – nie pozostawiają miejsca na rozrost złej mikroflory. Ponadto:

  • wydzielają przeciwciała niszczące patogeny
  • aktywują składowe systemu immunologicznego (m.in. limfocyty) w ścianie jelit
  • uczestniczą w syntezie ważnych witamin: biotyny, tiaminy, kwasu foliowego i witaminy K
  • pomagają usuwać toksyny i kancerogeny

Dysbioza jelitowa może być związana z chorobami autoimmunologicznymi, cukrzycą, otyłością i niekorzystnie wpływa na dobrostan psychiczny (oś jelito–mózg).

Jak wspierać jelita?

Zgodnie z zasadą „lepiej zapobiegać niż leczyć” warto zadbać o stan jelit na co dzień. W tym celu należy spożywać naturalne produkty fermentowane:

  • kiszoną kapustę i inne kiszonki
  • kefiry, jogurty naturalne
  • zakwas z buraka
  • fermentowane produkty sojowe (natto, tempeh)

Można też wspomóc się płynnymi napojami probiotycznymi, np. Vita Biosa (ekologiczny eliksir probiotyczny ze sfermentowanych ziół) lub Joy Day. Na rynku dostępne są również preparaty z bakteriami probiotycznymi w kapsułkach – wygodne zwłaszcza w podróży.

Aby zapewnić odpowiednie wsparcie bakteriom jelitowym, niezbędne są prebiotyki – błonnik pokarmowy będący pożywką dla bakterii. Znajdziemy go w świeżych i suszonych owocach, warzywach oraz produktach pełnoziarnistych. W przywróceniu szczelności bariery jelitowej pomocne jest Colostrum oraz glutamina.

Problem nadużywania antybiotyków

Mimo rosnącej świadomości, w Polsce nadal stosuje się zbyt wiele antybiotyków – eksperci szacują, że nawet co piąty antybiotyk przepisywany jest niepotrzebnie. Nadużywanie antybiotyków prowadzi do powstawania szczepów bakterii opornych na leczenie. Co ważne – antybiotyki nie działają na wirusy, więc nie tylko nie leczą przeziębienia czy grypy, ale niszczą przy tym korzystną mikroflorę jelitową.

Naturalne antybiotyki

Na szczęście natura wyposażyła nas w wiele naturalnych substancji o działaniu przeciwbakteryjnym. Ich przewaga nad syntetycznymi antybiotykami polega na tym, że bakterie nie mogą się na nie uodpornić – naturalne składniki mają tak wiele substancji aktywnych, że bakteriom trudno wytworzyć „mechanizm obronny”.

Naturalne składniki skutecznie hamujące bakterie, wirusy i grzyby:

  • Olejek z oregano – silne działanie antybakteryjne bez niszczenia pożytecznej mikroflory
  • Liść oliwny – zwalcza wirusy, bakterie i grzyby
  • Wyciąg z czosnku – naturalny antybiotyk o szerokim spektrum działania
  • Ekstrakt z pestek grejpfruta – skuteczny nawet wobec bakterii opornych na antybiotyki
  • Propolis – kit pszczeli o działaniu przeciwzapalnym i immunostymulującym
  • Jeżówka purpurowa i blada – silne działanie przeciwwirusowe

Zasady zdrowych jelit

  • stosuj zrównoważoną dietę bogatą w błonnik pokarmowy
  • regularnie dostarczaj pożyteczne bakterie (fermentowane produkty, suplementy)
  • unikaj antybiotyków, leków NLPZ i inhibitorów pompy protonowej, jeśli nie są konieczne
  • prowadź aktywny tryb życia
  • unikaj używek i stresu